JUBILEUSZ
100 lat!
Prowincja Wielkopolsko-Mazowiecka obchodzi w tym roku setną rocznicę istnienia. Dlatego chcemy uczcić tę datę jubileuszem.
Czas jubileuszu to okazja do podsumowania ale także patrzenia w przyszłość.
15 sierpnia 1926 r. w Warszawie jezuici polscy zostali podzieleni na dwie niezależne prowincje, które funkcjonują do dzisiaj. Do tego dnia byli oni członkami jednej Prowincji Polskiej, która od 1918 r. działa na terytorium odrodzonego państwa polskiego. W latach 1917-1926, na północy odrodzonego kraju, tam gdzie dopiero od upadku państw zaborczych Towarzystwo Jezusowe mogło rozpocząć działalność, zakon otworzył większość nowych placówek. Ten dynamiczny rozwój doprowadził do decyzji o jej podzieleniu na Prowincję Małopolską (PME) i Prowincję Wielkopolsko-Mazowiecką (PMA).
Relacja z ogłoszenia powstania dwóch prowincji Towarzystwa Jezusowego w Polsce w 1926.
CZYM JEST PMA?
PMA to łaciński skrót oznaczający POLONIA MAIOR. Tak w języku Cycerona określana jest Prowincja Wielkopolsko-Mazowiecka Towarzystwa Jezusowego.
Prowincja Wielkopolsko-Mazowiecka na mapach zaznaczona jest ciemniejszym kolorem. Od 1926 r. podział terytorialny kraju pomiędzy obiema prowincjami zakonnymi jezuitów został oparty o podział administracyjny kościoła na diecezje.
Ze względu na przesunięcie granic po 1945 r. kształt polskich prowincji Towarzystwa Jezusowego również uległ zmianie. Doszły nowe placówki na ziemiach zachodnich.
PMA obecnie to nie tylko część terytorium Polski. Od momentu kiedy przestał istnieć Związek Sowiecki, jezuici polscy zaangażowali się w odbudowę struktur Kościoła oraz prace misyjne w krajach postsowieckich. W międzyczasie o. Generał poprosił też o zaopiekowanie się domami zakonnymi w Danii, stało się to w 2016 r. Następnie PMA została poproszona o zaopiekowanie placówkami w Rosji i Kirgistanie, a PME domami w Ukrainie, co zaszło w 2020 r.
Na chwilę obecną terytorium PMA obejmuje 14 państw, z czego w pięciu jezuici pracują stale: Białoruś, Dania, Kirgistan, Polska i Rosja.
PMA 1926-1945
PMA 1945-2016
PMA 2026
WYDARZENIA
W związku z Jubileuszem planowane jest kilkanaście wydarzeń w ciągu 2026 r. Poniżej można dowiedzieć się kiedy oraz gdzie będą miały one miejsce.
SERDECZNIE ZAPRASZAMY!
15 sierpnia 1926 r. – uroczyste ogłoszenie powstania dwóch prowincji Towarzystwa Jezusowego w Polsce
Miejsce: Warszawa, ówczesna kuria Prowincji Polskiej Jezuitów, Kościół Matki Bożej Łaskawej przy ul. Świętojańskiej
3 stycznia 2026 – Uroczystość Najświętszego Imienia Jezus, święto tytularne Towarzystwa Jezusowego – Otwarcie Roku Jubileuszowego.
Miejsce: Łódź, Sanktuarium Najświętszego Imienia Jezus
21 marca 2026 – Święcenia diakonatu
Miejsce: Warszawa Rakowiecka, Sanktuarium św. Andrzeja Boboli
15 maja 2026 – Konferencja naukowa poświęcona 100-leciu PMA i PME z udziałem o. Generała A. Sosy
Miejsce: Kraków, Uniwersytet Ignatianum
16 maja 2026 – główne obchody Jubileuszu PMA
Ok. 11.00 – spotkanie o. Generała z jezuitami
Ok. 15.00 – spotkanie o. Generała z naszymi współpracownikami;
18.00 – uroczysta Eucharystia w Sanktuarium św. Andrzeja Boboli z homilią o. Generała
– po Eucharystii poczęstunek
Miejsce: Warszawa Rakowiecka, Sanktuarium św. Andrzeja Boboli, Kolegium Bobolanum
12-14 czerwca 2026 – Forum Współpracowników w misji Towarzystwa Jezusowego
Miejsce: Warszawa Falenica, ECCC
20 czerwca 2026 – Święcenia prezbiteratu
Miejsce: Warszawa Rakowiecka
31 lipca – 2 sierpnia 2026 – Uroczystość św. Ignacego Loyoli (trzydniówka)
Miejsce: Jastrzębia Góra
2 sierpnia 2026 – Obchody rocznicy „Męczenników z ulicy Rakowieckiej”
Miejsce: Warszawa Rakowiecka
15 sierpnia 2026 – dokładna data 100-lecia utworzenia Prowincji PMA
11.00 – Uroczystość odpustowa w Sanktuarium Matki Jedności Chrześcijan
Miejsce: Święta Lipka
20.00 – Eucharystia w Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej i spotkanie jezuitów
Miejsce: Warszawa Świętojańska
9 września 2026 – Jubileuszowe zawierzenie naszych prowincji św. Józefowi
Miejsce: Kalisz DFD
18-20 września 2026 – Jubileusz z postacią św. Stanisława Kostki
Miejsce: Gdynia, Tatrzańska
26 grudnia 2026 – Eucharystia na zakończenie Jubileuszu 100-lecia PMA
Miejsce: Warszawa, św. Szczepana
STU NA STO
Przyszli aby służyć…
Byli zakonnikami, misjonarzami w kraju i zagranicą, służyli jako kapelani w szpitalach i aresztach, brali odpowiedzialność za media katolickie, angażowali się jako duszpasterze młodzieży, studentów i opozycji, sprowadzili Drogę Neokatechumenalną do Polski, opiekowali się ruchem charyzmatycznym, towarzyszyli ludziom w duchowej drodze…
Zakres zaangażowania jezuitów z Prowincji Wielkopolsko-Mazowieckiej był i jest ogromny, nie mówiąc o braciach z prowincji południowej. Przez ostatni wiek PMA tworzyło wielu ludzi, jezuitów i współpracowników zakonu. Dzięki ich zaangażowaniu powstawały placówki i dzieła, które służyły dobru Kościoła i społeczeństwa. Instytucje tworzą ludzie, w roku jubileuszu chcemy przedstawić sto sylwetek ludzi, dzięki którym PMA trwało i nadal służy!
o. Józef Warszawski SJ
1903-1997
W Hamburgu, gdzie się urodził, zdążył ukończyć przed I wojną światową siedmioklasową Katolische Gemeindeschule. W 1918 rodzina przeprowadziła się do Polski, zamieszkali w Ostrowie Wielkopolskim. W 1920, jako ochotnik Wojska Polskiego brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1924 wstąpił do jezuitów w Kaliszu. Po studiach i święceniach przez rok kierował biblioteką teologiczną na Bobolanum. Następnie wykładał filozofię i prowadził bibliotekę Papieskiego Seminarium Wschodniego w Dubnie. Do wybuchu wojny zaangażowany był głównie w prace redaktorskie.
Brał udział w obronie stolicy we wrześniu 1939, kapelan-ochotnik na Mokotowie. Podczas okupacji niemieckiej używał nazwiska Stanisław Kamiński. W konspiracji działał od sierpnia 1943, w służbie duszpasterskiej Armii Krajowej. Był redaktorem Wojskowej Katolickiej Agencji Prasowej.
W Powstaniu Warszawskim, którego był od początku zdecydowanym przeciwnikiem, o. Józef został kapelanem Zgrupowania „Radosław”; Baonu „Zośka” i „Parasol”, oddziałów „Czata 49”, „Wigry”, Konfederacji Narodu, „Mieczyków”. Przeszedł najcięższy powstańczy szlak bojowy z Woli przez Stare Miasto na Czerniaków. 23 września 1944 r. ks. Józef Warszawski SJ stojąc przed wycelowanym w siebie karabinem maszynowym, wynegocjował ocalenie blisko 120 powstańców pojmanych przez Niemców na Czerniakowie. W rozmowie z dowództwem niemieckim uzyskał dla nich status jeńców wojennych.
Po wyzwoleniu pracował w Niemczech jako kapelan harcerski i kapelan kobiecego obozu żołnierskiego w Oberlangen. Następnie w Londynie redagował pismo „Sodalis Marianus”. W 1950 roku wyjechał do Rzymu, tam do 1957 był kierownikiem Sekcji Polskiej Radia Watykańskiego. Ponadto pracował w Polskim Instytucie Historycznym i redagował seryjne wydawnictwo „Sacrum Poloniae Millenium”. W 1969 roku przeniósł się do Grottaferrata pod Rzymem, gdzie poświęcił się pracy naukowej i publicystycznej, żywo angażując się w życie polskich środowisk emigracyjnych. Wiosną 1994 wrócił do Warszawy, gdzie trzy lata później zmarł.


